Türkiye'den Antarktika’ya 10. Sefer: Horseshoe Adası’nda Kalıcı Üs

Türkiye, Antarktika’daki bilimsel varlığını güçlendirmek amacıyla bu ay içerisinde 10’uncu ulusal seferini gerçekleştirmeye hazırlanıyor. 17 Ocak 2015’te başlayan Antarktika çalışmaları, 2017 yılında düzenlenen ilk ulusal seferle birlikte kurumsal bir yapıya kavuşurken, süreç zamanla devlet politikası haline geldi.

Cumhurbaşkanlığı himayesinde yürütülen çalışmalar, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KARE) koordinasyonunda sürdürülüyor. Projeler, Uluslararası Antarktika Araştırmaları Bilimsel Komitesi Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Burcu Özsoy’un liderliğinde yürütülüyor. Bugüne kadar tamamlanan 9 ulusal sefer ve planlanan 10’uncu sefer ile Türkiye, Antarktika’da kesintisiz bilimsel veri üreten sayılı ülkeler arasındaki yerini güçlendirdi.

Türkiye’nin kıtadaki en stratejik adımlarından biri ise Horseshoe Adası’nda kurulan kamp alanının kalıcı bir bilim üssüne dönüştürülmesi projesi oldu. Planlanan üs sayesinde Türk bilim insanlarının yıl boyunca Antarktika’da görev yapması ve iklim değişikliği, jeoloji, deniz bilimleri ile çevresel araştırmalarda sürekli veri toplanması hedefleniyor. Bu proje aynı zamanda Türkiye’nin Antarktika Antlaşmalar Sistemi’nde “danışman ülke” statüsü kazanması açısından da kritik önem taşıyor.

Geride kalan 9 sefer boyunca Türk bilim insanları atmosfer ve okyanus gözlemleri, deniz seviyesi ölçümleri, mikroplastik kirliliği analizleri ve biyolojik çeşitlilik araştırmaları gibi birçok alanda önemli çalışmalara imza attı. Antarktika’da keşfedilen yeni bakteri ve liken türleri, tıp ve eczacılık alanlarında yeni araştırma kapıları açarken, Horseshoe Adası’na kurulan GNSS istasyonları ile yer kabuğu hareketleri ve küresel konumlandırma sistemleri için kritik veriler elde edildi.

Öte yandan Türkiye’nin kutup çalışmaları, Kutup Bölgeleri Koordinasyon Kurulu aracılığıyla stratejik bir çerçevede yönetiliyor. Kurul, Antarktika ve Arktik’teki bilimsel hedeflerin yanı sıra lojistik, uluslararası işbirlikleri ve diplomatik süreçleri de koordine ediyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin kutuplardaki varlığının küresel bilim yarışında önemli bir konumda olduğunu belirterek, 14 ülke ile işbirliği anlaşması imzalandığını, 4 ülke ile ise görüşmelerin sürdüğünü açıkladı.

Türkiye, geliştirdiği mühendislik çözümleri ve uluslararası bilim dünyasına kazandırdığı akademik çalışmalarla Antarktika’da kalıcı ve etkin bir bilim ülkesi olma hedefini sürdürüyor. Horseshoe Adası’nda kurulması planlanan bilim üssüyle birlikte Türkiye’nin Beyaz Kıta’daki varlığının daha da güçlenmesi bekleniyor.