SGK Yıpranma Payı Kapsamını Genişletti
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), çalışma koşulları ağır ve riskli mesleklerde uygulanan Yıpranma Payı (Fiili Hizmet Süresi Zammı) kapsamını genişletti. Çimento fabrikası çalışanları, alüminyum ve dökümhane işçileri ile cam sanayi çalışanları artık bu haktan yararlanabilecek. Yıpranma payı sayesinde ilgili meslek gruplarında çalışanlar normalden daha fazla prim günü kazanacak ve emeklilik yaşını beş yıla kadar öne çekebilecek.
Yıpranma Payı Kapsamında Yeni Meslekler
Sosyal Güvenlik Kurumu, ağır ve riskli çalışma koşullarına sahip meslekleri kapsayan Yıpranma Payı uygulamasını 2026 itibarıyla genişletti. Yeni düzenlemeyle birlikte çimento fabrikası çalışanları, alüminyum fabrikası çalışanları, dökümhane işçileri ve cam sanayi çalışanları da kapsam içine alındı. Bu mesleklerde çalışanlar, yılda belirlenen yıpranma payı kadar ek prim günü kazanarak emeklilik süreçlerini öne çekebilecek.
Yıpranma Payı Uygulamasının İşleyişi
Fiili Hizmet Süresi Zammı kapsamında riskli işlerde çalışanlar normal prim gününe ek olarak 60, 90 veya 180 gün daha prim kazanabiliyor. Örneğin 90 gün yıpranma payı verilen iş kolunda 12 ay çalışan bir kişi için 360 gün yerine 450 gün prim hizmeti hesaplanıyor. Biriken bu ek süreler hem prim gününü hızla doldurmaya hem de emeklilik yaşını beş yıla kadar geriye çekmeye olanak sağlıyor.
Yıpranma Payı Hakkı Kontrolü ve Tescil
Çalışanlar, e-Devlet üzerinden “SGK Tescil ve Hizmet Dökümü” ekranında prim günlerinin yanında “FHSZ” (Fiili Hizmet Süresi Zammı) veya 2A, 3A gibi kodlar görüyorsa yıpranma payı haklarının sisteme işlenmiş olduğunu teyit edebilirler. Eğer çalışılan iş riskli olmasına rağmen yıpranma payı görünmüyorsa, geriye dönük hak talebi bulunmuyor; bu durumda hizmet tespit davası açılarak kayıp dönem telafi edilebiliyor.
Mevcut Yıpranma Payı Kapsamındaki Meslek Grupları
Halihazırda yıpranma payından yararlanan meslekler arasında sağlık çalışanları (doktor, hemşire, ebe, hasta bakıcı, röntgen teknisyeni, ambulans şoförü), basın kartı sahibi gazeteciler, yer altı madencileri, güvenlik güçleri (asker, polis, MİT mensupları, cezaevi infaz koruma memurları), ağır sanayi işçileri ve itfaiyeciler yer alıyor. Bu gruplar, çalıştıkları süreye göre yılda 60 ila 180 gün arasında yıpranma payı kazanabiliyor.
Yıpranma Payı İçin Aranan Şartlar
Yıpranma payı alabilmek için riskli işin fiilen icra edilmesi gerekiyor. Örneğin idari pozisyonda bulunan sağlık personeli bu haktan yararlanamazken, radyoloji teknisyeni olarak radyasyona maruz kalan bir çalışan faydalanabiliyor. Emeklilik yaşından indirim yapılabilmesi için ilgili riskli işte en az 3600 gün (10 yıl) çalışma şartı aranırken, yer altı madencileri için bu süre 1800 gündür (5 yıl). Ayrıca işverenlerin doğru “meslek kodu” ile SGK bildiriminde bulunması, hak kaybı yaşamamak için kritik önem taşıyor.
