USD 31,38
EUR 34,05
ALTIN 2.100,98
BIST100 9.097
İHBAR hattı 0552 642 79 79

Şap hastalığı belirtileri nedir, nasıl bulaşır? Tedavisi var mı, öldürür mü? Şap virüsü hangi illerde görüldü?

Hayvanlarda görülen ve insanlara da bulaşabilmesi sebebiyle tehlikeli olduğu bilinen şap hastalığı, görülmesinin ardından vatandaşlarda korku ve paniğe neden oldu.

Şap hastalığı belirtileri nedir, nasıl bulaşır? Tedavisi var mı, öldürür mü? Şap virüsü hangi illerde görüldü?
17 Mart 2023 | 15:53
Son Güncelleme:

ŞAP HASTALIĞI NEDİR?

Şap, çift toynaklı hayvanlarda görülen viral bir hastalıktır. Halk arasında tabak veya dabak olarak adlandırılır. Evcil veya yabani tüm çift tırnaklı hayvanlarda görülebilen, kronik durumlarda zayıf ve yavru hayvanlarda ölüme sebebiyet veren, genellikle et, süt ve iş gücü kaybına sebep olan viral bir hastalıktır. Türkiye Tarım ve Orman Bakanlığınca ihbarı mecburi hastalıklar arasında yer almaktadır. Hastalığın mortalitesi düşük olmasına karşın yüksek morbiditeye sahiptir. Bu şu anlama gelir: Öldürücü olmamakla birlikte sürü içerisinde veya bölgede hızla yayılır. Her ne kadar zoonoz kabul edilse de insanlara bulaşma oldukça nadirdir.

ŞAP HASTALIĞI BELİRTİLERİ NEDİR?

Sığırlarda ateş, iştahsızlık, depresyon ve süt veriminde azalma ilk klinik bulgulardır. 24 saat içerisinde salya akışı başlar ve dil-dişetinde veziküller şekillenir. Keseciklere (veziküllere) interdigital bölgede, koroner bölgede, meme derisinde, ağız ve burun mukozasında rastlanabilir. Veziküllerin yırtılması ile geniş ülseratif yaralar şekillenebilir. Dildeki yaraların (lezyonların) genellikle birkaç günde iyileşmesine karşın ayaklardaki ve nazal bölgedeki lezyonlar çoğunlukla ikinci (sekunder) bakteriyel enfeksiyonlara maruz kalırlar. Sekunder bakteriyel enfeksiyonlar sonucu pneumoni ve mastitis görülebilir, tırnak düşebilir.

ŞAP HASTALIĞI NASIL BULAŞIR?

Hastalığın yayılışı 2 farklı unsurla gerçekleşir:

1- HASTA HAYVANLAR

Bunların ağız salya akıntısı
İdrar ve dışkıları
Sütü
Mihraklarda oluşan vezikülerin patlaması ile

2- TAŞIYICI HAYVAN VE KAYNAKLAR

Fare, Kuşlar, Yaban domuzu, Kanatlılar hastalığın yayılmasında rol oynar.
Suni tohumlama (Hastalıklı sperm veya malzeme ile)
Hastalıklı ortamda bulunan kaba yem, hayvan altlığı, su,
Hastalıklı ortamda kullanılan elbise, kıyafet ve malzemenin (sağım makinesi, kaşağı, zincir) dezenfekte edilmeden kullanılması,
Hayvan nakilleri (Hastalıklı hayvan, malzeme veya dezenfekte edilmemiş taşıma araçları ile),
Hastalıklı hayvan ürünlerinin gerekli işleme tabi tutulmadan piyasaya sürülmesi hastalığın salgın haline gelmesinde önemli rol oynar.

ŞAP HASTALIĞI TEDAVİSİ VAR MI, ÖLDÜRÜR MÜ?

Şap hastalığının etkenine direkt tedavi uygulanmıyor ancak yan etkilerden dolayı oluşan enfeksiyonların tedavisi gerçekleştiriliyor. Ölüm oranı düşük olan şap hastalığında, ağızdaki yaralar için karbonatlı, sodalı su ve sirkeyle ağız içi yıkanıyor. Ayaklara dezenfektan uygulanıyor. Hasta hayvanlara A vitamini açısından zengin besinler takviye ediliyor. Ayrıca ateşli dönemlerde antibiyotik kullanımına başvuruluyor.

ŞAP HASTALIĞINDAN KORUNMAK İÇİN ALINACAK ÖNLEMLER NEDİR?

HASTALIK ÇIKMADAN YETİŞTİRİCİLERİN ALACAĞI ÖNLEMLER

Ahır girişlerinde şap hastalığına etkili dezenfektanlar (örn: sitrik asit veya sudkostik) ile muamele edilmiş paspasların sürekli bulundurulması.

Ahırlara hayvan bakıcılarından başka kimsenin sokulmaması, bakıcıların da farklı kıyafet ve ayakkabı ile ahıra girmesi,

Sağım öncesi ellerin, otomatik sağım makinelerinin ve memelerin temizliğine özen gösterilmesi.

Yeni satın alınan hayvanların 15 gün süre ile karantinaya alınması ve süre sonunda sağlam ise diğer hayvanların yanına sokulmaması.

Mera mevsiminde enfekte meralara hayvanların gönderilmemesi.

Enfekte bölgelerden ot, saman, vb.nin alınmaması.

HASTALIK ÇIKMADAN VETERİNER TEŞKİLATININ ALACAĞI ÖNLEMLER

4-6 ayda bir düzenli şekilde aşılama yapılması

Hayvan hareketlerinin kontrol edilmesi.

Hayvan sevkiyatından önce hayvanların aşılanması ve 3 hafta sonunda sevkiyata izin verilmesi.

Hayvancılıkla uğraşanların eğitilmesi.

HASTALIK ÇIKTIKTAN SONRA YETİŞTİRİCİLERİN ALACAĞI ÖNLEMLER

Hasta hayvanlar ile sağlıklı hayvanların hemen birbirinden ayrılması.

Hasta hayvanların bulunduğu yerin dezenfeksiyonu

Hasta hayvanların altlıklarının yakılması.

Hayvan bakıcılarının ayrılması

En hızlı şekilde Veteriner Hekimin haberdar edilmesi.

HASTALIK ÇIKTIKTAN SONRA VETERİNER TEŞKİLATININ ALACAĞI ÖNLEMLER

Kesin tanı için marazi madde alınarak en seri şekilde Şap Enstitüsüne gönderilmesi.

Hastalık çıkan yere kordon konulması, çift tırnaklı hayvan ve ürünlerinin çıkışının durdurulması.

Alınacak sonuç doğrultusunda hastalar, şüpheliler ve 5 aylıktan küçükler dışında kalan tüm hayvanların aşılanması.

Ölen hayvanların yakılarak veya gömülerek imha edilmeleri.

Sahibinin isteği doğrultusunda karantina bölgesinde kesilecek hayvanlara Hayvan Sağlığı Zabıtası hükümlerinin uygulanması.