İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesinden TÜBİTAK 1002 Projesi

“Cumhuriyet Öncesi İstanbul’un Sosyo-Mekânsal Panoraması: İstanbul
Beldesi İhsâiyât Mecmuaları’nın CBS Destekli Analizi” başlıklı proje
kapsamında geç Osmanlı dönemine ait istatistik yayınları dijital yöntemlerle
analiz edilerek İstanbul’un erken yirminci yüzyıldaki sosyo-mekânsal
yapısının yeniden değerlendirilmesi hedefleniyor.

Projede, 1912-1919 yılları arasında yayımlanan İstanbul Beldesi İhsâiyât
Mecmuaları temel kaynak olarak ele alınacak ve söz konusu veriler, Coğrafi
Bilgi Sistemleri (CBS) ile dijital beşerî bilimler yöntemleri kullanılarak analiz
edilecek. Böylece İstanbul’un nüfus yapısı, kurumsal örgütlenmesi, altyapı
ağları ve kentsel hizmet dağılımı gibi birçok unsur mekânsal veriler
üzerinden görselleştirilerek kapsamlı bir şehir panoraması ortaya konulacak.

Proje ekibinde araştırmacı olarak Arş. Gör. Dr. Hâcer Kılıçaslan ve Arş. Gör.
Büşranur Bekman Erkan yer alırken danışmanlık görevini Marmara
Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Fatma Aladağ üstleniyor. Çalışma
kapsamında tarih, coğrafya ve dijital beşerî bilimler disiplinlerini bir araya
getiren disiplinler arası bir yöntem izlenecek.

Araştırma sürecinde mecmualarda yer alan veriler yeniden okunarak
güvenilir bir veri tabanı oluşturulacak ardından bu veriler, Coğrafi Bilgi
Sistemleri ortamına aktarılarak tematik haritalar üretilecek. İlgili haritalararacılığıyla İstanbul’un geç Osmanlı dönemindeki demografik yapı, ticari
merkezler, eğitim ve sağlık kurumları ile belediye hizmet ağlarının mekânsal
dağılımı analiz edilecek.

Projenin önemli çıktılarından biri de elde edilen verilerin çevrimiçi erişime
açık dijital şehir atlası şeklinde kamuoyuyla paylaşılması olacaktır. Böylece
araştırma yalnızca akademik literatüre katkı sağlamakla kalmayacak aynı
zamanda İstanbul’un tarihî mirasının görünür kılınmasına ve şehir belleğinin
güçlenmesine de destek sunacak.

Sakarya Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi bünyesinde
yürütülecek olan proje, Osmanlı şehir tarihine yönelik yeni metodolojik
yaklaşımlar geliştirmesi ve dijital beşerî bilimler alanında önemli bir örnek
teşkil etmesi bakımından dikkat çekiyor.