Asırlık Çarşıda Ticaret Dönüşüyor: Esnaf Dijitalleşmeyle Sınanıyor
Sakarya’nın Adapazarı ilçesinde 18. ve 19. yüzyıllara uzanan geçmişiyle kentin önemli ticaret noktalarından biri olan Uzun Çarşı’da, geleneksel esnaflık anlayışı ile dijital ticaret arasındaki dönüşüm dikkat çekiyor. Yıllardır aynı dükkânlarda yüz yüze satış yapan esnafların bir kısmı bu geleneği sürdürmekte ısrar ederken, bazıları ise tezgâhını sanal ortama taşıyarak e-ticarete yöneliyor.
Uzun Çarşı’da nesilden nesle aktarılan dükkânlarda çalışan birçok esnaf, internet satışının kazançtan çok esnaf-müşteri ilişkisini zayıflattığını savunuyor. Uzun yıllardır çarşıda faaliyet gösteren esnaflar, güven ve samimiyetin hâlâ en büyük sermaye olduğunu dile getiriyor.
Babasıyla birlikte yıllarca gümüşçülük yapan ve dükkânı devralan Sezer Akyıldız, düzenli müşteri kitlesinin ayakta kalmalarını sağladığını belirterek internet satışına mesafeli yaklaştıklarını ifade ediyor. Akyıldız, kira, sigorta ve çalışan giderlerinin her geçen gün arttığını, internet satışlarında alınan komisyonların ise esnafı zorladığını söylüyor. Yıllardır süregelen güven ilişkisi sayesinde ayakta kaldıklarını vurgulayan Akyıldız, internetin yaygınlaşmasının küçük esnaf için ciddi bir risk oluşturduğunu dile getiriyor.
Öte yandan 40 yıllık ayakkabı dükkânı sahibi Sinen Pekçetin, genç neslin alışveriş alışkanlıklarının belirgin şekilde değiştiğine dikkat çekiyor. Pekçetin’e göre yeni kuşak, çarşıyı gezmek yerine dijital platformları ve alışveriş merkezlerini tercih ediyor. Buna rağmen bazı müşterilerin ürünü görerek, deneyerek ve birebir iletişim kurarak alışveriş yapmayı hâlâ önemsediğini belirtiyor.
Çarşıdan alışveriş yapan vatandaşlar da yüz yüze ticaretin önemine vurgu yapıyor. Uzun yıllardır Uzun Çarşı’dan alışveriş yaptığını söyleyen Engin Bakır, ürünü görerek almanın güven verdiğini belirtirken, Yusuf Ekşi ise internet alışverişine temkinli yaklaştığını, pazarlık ve doğrudan iletişimin esnafla kurulan bağın temelini oluşturduğunu ifade ediyor.