Amatör Denizcilikte Yeni Dönem: Eğitim, Belge Sistemi ve Kulüplere Milyonluk Destek

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, amatör denizcilik alanındaki güncel uygulamalar ve yeni düzenlemelere ilişkin açıklamalarda bulundu. Amatör denizcilik eğitimlerinin daha bilinçli ve sistemli bir yapıya kavuşturulduğunu belirten Uraloğlu, teorik eğitimlerin çevrim içi, uygulamalı eğitimlerin ise deniz ortamında tekneler üzerinde sürdürüldüğünü söyledi. Bu sayede vatandaşların denizle daha kolay buluştuğunu ifade eden Uraloğlu, amatör denizciliğin ülke genelinde yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini vurguladı.

Türkiye Yelken Federasyonu (TYF) ile Denizcilik Genel Müdürlüğü (DGM) arasında yürütülen uygulama eğitimi protokolüne de değinen Uraloğlu, 2025 yılı için elde edilen 47 milyon lira gelirin 80 yelken kulübü arasında paylaştırıldığını açıkladı. Söz konusu kaynağın kulüplerin altyapı ve ekipman ihtiyaçlarının karşılanmasında ve amatör denizcilik faaliyetlerinin geliştirilmesinde kullanılacağı bildirildi.

Denizciliği yalnızca bir sektör değil, aynı zamanda bir kültür olarak gördüklerini belirten Uraloğlu, çocuk ve genç yaşta denizle tanışan bireylerin gelecekte Türk denizcilik sektörüne nitelikli insan kaynağı sağlayacağını ifade etti. Bu anlayış doğrultusunda eğitimlerin daha fazla noktada sürdürülmesi için çalışmaların devam ettiğini dile getirdi.

17 Ocak’ta Resmî Gazete’de yayımlanan “Özel Teknelerin Donatımı ve Özel Tekneleri Kullanacak Kişilerin Yeterlikleri Hakkında Yönetmelik” ile amatör denizcilik alanında kapsamlı değişiklikler yapıldığını kaydeden Uraloğlu, belge türlerinden cezalara, eğitimden denklik esaslarına kadar birçok başlıkta yeni düzenlemeler getirildiğini söyledi. Tekne boyuna göre yetki sisteminin devreye alındığını, eğitim süreçlerinin güçlendirildiğini ve dijital uygulamaların yaygınlaştırıldığını belirtti.

Yeni yönetmelikle birlikte tek tip Amatör Denizci Belgesi uygulamasının sona erdiğini açıklayan Uraloğlu, artık iki ayrı belge düzenleneceğini ifade etti. Buna göre “ADB 10” belgesi 10 metreye kadar, “ADB 24” belgesi ise 24 metreye kadar özel tekneler için geçerli olacak. Mevcut belge sahiplerinin kazanılmış haklarının korunacağını ancak belgelerinin geçerliliğini sürdürebilmesi için beş yıl içinde bir defaya mahsus teorik eğitim almalarının gerekeceğini söyledi.

Düzenlemeyle “özel yat” kavramının da ilk kez açıkça tanımlandığını belirten Uraloğlu, 24 metreden büyük, kamaralı ve özel kullanıma yönelik yatların denetim ve personel donatımı açısından ticari yatlar gibi değerlendirileceğini kaydetti. Bu adımın seyir ve can emniyetini artırmayı amaçladığı ifade edildi.

ADB 24 belgesi için teorik ve uygulama eğitim sürelerinin uzatıldığını da aktaran Uraloğlu, sınav tekrar hakkının en az bir gün ara ile tanındığını söyledi. 18 yaş altı ADB 10 sahiplerinin yalnızca yanlarında ADB 10 sahibi bir yetişkin bulunması halinde tekne kullanabileceği belirtildi.

Ayrıca özel tekne sahiplerinin eş ve çocuklarına vereceği yetki yazılarında noter onayı aranmayacağı, bağlama kütüğü ruhsatı ve sicil belgelerinin çevrim içi doğrulanabildiği durumlarda fiziki belge talep edilmeyeceği bildirildi. Son iki yılda alınmış “sürücü/gemiadamı olur” ibareli sağlık raporlarının geçerli sayılacağı, yabancı ülkelerden alınan özel tekne belgelerine yönelik denklik ve doğrulama sürecinin getirildiği açıklandı. Yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihinin ise dijital sistem uyumu ve paydaşların hazırlığı için 6 ay ertelendiği belirtildi.