6 Şubat 2023 Depreminin Üzerinden Yalnızca 3 Yıl Geçti

6 Şubat 2023 günü saat 04.17 ve 13.24’te meydana gelen 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki sarsıntıların yıl dönümünde, felaketin teknik ve sosyal sonuçlarına yeniden açıklıyoruz. 11 ilde 120 bin kilometrekarelik alanda yıkıma yol açan deprem, sadece bir doğa olayı değil, Cumhuriyet tarihinin en büyük hak arama ve yeniden inşa süreçlerinden biri olarak kayıtlara geçti.

Can Kayıpları ve Sosyal Etki

Resmi verilere göre depremlerde 53 bin 537 kişi hayatını kaybetti. Enkaz kaldırma çalışmaları sırasında kimliği tespit edilemeyen veya ulaşılamayan kişilere dair veriler, adli tıp süreçleriyle takip edilmeye devam ediyor. Özellikle refakatsiz kalan çocuklarla ilgili iddialar titizlikle incelenmiş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tüm çocukların kayıt altına alındığını ve devlet korumasına/ailelerine teslim edildiğini açıklamıştır. Depremin ardından bölgeden yaklaşık 5 milyon kişi göç etmiş; bu kişilerin büyük bir kısmı Ankara, İstanbul, Mersin ve Kayseri gibi illere yerleşmiştir.

Hukuki Süreç: Sorumlular Mercek Altında

Yıkılan binalardaki ihmallerle ilgili Adalet Bakanlığı tarafından açılan soruşturmalar kapsamında:

2 bin 600'den fazla kişi hakkında adli işlem başlatıldı.

Müteahhitler, yapı denetçileri ve teknik sorumluların dahil olduğu 800'ün üzerinde kişi tutuklandı.

Eksik malzeme kullanımı, kolon kesme ve imar yönetmeliğine aykırılık iddialarıyla açılan davalar, yıl dönümünde de yargının ana gündem maddesini oluşturuyor.

Hukuki Sürecin Öne Çıkan İsimleri ve Yapıları

Rönesans Rezidans (Hatay): "Cennetten bir kare" reklamıyla satılan ancak depremde tamamen yıkılan binanın müteahhidi Mehmet Yaşar Coşkun, yurt dışına kaçmaya çalışırken İstanbul Havalimanı'nda yakalanarak tutuklandı.

Ebrar Sitesi (Kahramanmaraş): Depremde en çok can kaybının yaşandığı noktalardan biri olan sitenin müteahhitlerinden Teoman İnşat'ın sahibi Teoman Kanbur ve ortağı Mustafa Timurbanga hakkında dava açıldı.

Ezgi Apartmanı (Kahramanmaraş): Kolon kesme iddialarıyla gündeme gelen binanın fenni mesulü Mehmet Tekin tutuklanırken, işletmeciler hakkında yakalama kararları çıkarıldı.

Ayşe Mehmet Polat Sitesi (Gaziantep): Sitenin müteahhidi ve fenni mesulü Mehmet Ertan Akay, İstanbul'da yakalanarak tutuklanan isimler arasında yer aldı.

Adıyaman Isias Otel: KKTC’li sporcu kafilesinin de hayatını kaybettiği otelin sahibi Ahmet Bozkurt ve yönetim kurulu üyeleri tutuklanarak yargılanmaya başlandı.

Genel Hukuki Bilanço

Adalet Bakanlığı'nın paylaştığı verilere göre, deprem suçları soruşturma büroları tarafından yürütülen işlemlerde:

2.600’den fazla şüpheli hakkında işlem yapıldı.
800’ün üzerinde tutuklama gerçekleşti.

Bu tutukluların çoğunluğunu müteahhitler (yaklaşık 300 kişi), yapı denetçileri, fenni mesuller ve kolon kestiği iddia edilen işletme sahipleri oluşturuyor.

Yapısal Hasar ve Yeniden İnşa

Deprem bölgesinde toplam 518 bin bina doğrudan yıkılırken, 128 bin 778'in üzerinde bina "ağır hasarlı" olarak kaydedilerek tahliye edildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinesinde yürütülen çalışmalar sonucunda:

Bölge genelinde yaklaşık 680 bin konut ve 170 bin ticari alanın inşası hedeflendi.

Bugün itibarıyla teslim edilen konut sayısı 200 bini aşmış durumda.
Yapılar; radye temel, tünel kalıp sistemi ve zemin emniyetine uygun mikro-bölgeleme verilerine göre inşa edilmektedir.
Bilimin Işığında Gelecek

Bu yıl dönümü, duran saatlerin ve yıkılan şehirlerin gölgesinde bir muhasebe dönemidir. 6 Şubat, Türkiye için sismik izolatör teknolojisinden sıkı yapı denetimine kadar sarsılmaz bir güvenlik stratejisinin zorunluluğunu kanıtlamıştır. Kaybettiğimiz her bir canın hatırası, bilimle ve hukuka uygun inşa edilen şehirlerde yaşatılacaktır.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu depremler çok büyük bir alanda yıkıma sebebiyet vermiştir. Dolayısıyla sadece Cumhuriyet tarihimizin değil, coğrafyamızın ve dünyanın en büyük felaketlerinden biriyle karşı karşıyayız diyerek yaşanan feci olayı "Asrın Felaketi" olarak adlandırdı.